định hướng hệ thống thành lập và hoạt động từ trong năm 60 của cầm kỷ XX cùng được ứng dụng trong các ngành khoa học, trong những số đó có ngành khoa học thông tin – tủ sách (TTTV). Việc nghiên cứu xây dựng hệ thống TTTV tại những trường đại học kỹ thuật (ĐHKT) vn là rất buộc phải thiết. Nội dung bài viết đã bao hàm về lý thuyết hệ thống; Ứng dụng nguyên tắc tiếp cận hệ thống trong việc xây dựng khối hệ thống TTTV; Đề xuất một số quy mô ứng dụng lý thuyết hệ thống trong khối hệ thống TTTV các trường ĐHKT Việt Nam.

Bạn đang xem: Tính hệ thống là gì

1. Khái quát về lý thuyết hệ thống

1.1. Lịch sử hình thành và cải cách và phát triển của kim chỉ nan hệ thống

khái niệm về khoa học khối hệ thống đã tất cả từ rất rất lâu với câu nói nổi tiếng ở trong phòng Triết học tập Aristotle <4> “một với một không hẳn bằng hai”. Ngày nay, hay ngày bọn họ đọc, nghe phần đa câu nói, cụm từ hết sức rất gần gũi như: “cần coi xét sự việc này một cách có hệ thống”. Nếu phân tích kỹ, ta đã thấy cả hai sự thật này hầu hết phản ánh một thực tế của cuộc sống, đã được tổng thể hoá bằng phép duy trang bị biện triệu chứng trong triết học, chính là xem xét bất kể một hiện tại tượng, vấn đề nào thì cũng cần phải đặt nó trong mọt vận động, gồm quan hệ qua lại giữa các hệ thống.

Khoa học nghiên cứu về hệ thống nói một cách khác là kỹ thuật hệ thống, phân tích hệ thống hay kim chỉ nan hệ thống, có bước tiến xứng đáng kể, quan trọng từ sau đại chiến quả đât lần đồ vật II, khi các khối hệ thống lớn được hình thành và trở nên tân tiến nhanh chóng, đòi hỏi phải có những cách thức và công cụ nghiên cứu và phân tích thích ứng. Tự đó sau đây của cầm cố kỷ XX, nhờ vào những thành quả về công nghệ và technology của các khối hệ thống lớn nhưng các cách thức và chính sách của kim chỉ nan hệ thống được phổ cập càng thoáng rộng và có lại hiệu quả ngày càng cao.

triết lý hệ thống được không ít nhà khoa học nghiên cứu. Trong đó nổi lên là L.V. Bertalanffy, Kenneth E. Boulding, Stefferd Beer.

định hướng hệ thống được sáng sủa lập vì chưng L.V. Bertalanffy (1901-1972) người Áo, thuộc trường Đại học tập Tổng hòa hợp Chicago, tiếp cận vấn đề khối hệ thống từ góc độ sinh học bởi theo ông: “Mọi tổ chức hữu cơ số đông là những hệ thống được làm cho từ những tiểu khối hệ thống và ngược lại cũng là một phần của khối hệ thống lớn hơn” <1>. Trong dự án công trình “Lý thuyết khối hệ thống tổng quát”, xuất bản năm 1956 của ông đã có được nhân loại reviews là công trình có tính chất nền tảng cho việc hình thành và cách tân và phát triển của lý thuyết hệ thống đang trình bày.

Trong đạo giáo của mình, V. Bertalanffy đã xác định “Chỉnh thể khi nào cũng lớn hơn phép cùng cơ học của các yếu tố cấu thành”. Ông phân hệ thống thành nhị loại: hệ thống tĩnh và khối hệ thống động. Khối hệ thống tĩnh là khối hệ thống không bao gồm sự thay đổi theo thời gian. Hệ thống động là khối hệ thống mà tâm trạng của nó biến đổi theo thời gian.

tác giả người Mỹ Kenneth E. Boulding (1910-1993) chú ý nhận khối hệ thống từ công nghệ quản lý, ông mang đến rằng: khối hệ thống là một thực thể phổ biến ở trong vớ cả nhân loại vật hóa học của bọn chúng ta, chúng ta sống trong hệ thống.

Xét theo nút tiến hoá, hệ thống có tính chất phân tầng Hierarchy (Từ hệ thống đơn giản và dễ dàng đến khối hệ thống phức tạp), được tạo thành 9 mức: Từ mức độ 1 đến hơn cả độ 8 là nút độ nhận ra được, trong các số ấy có nấc độ sản phẩm 9 hiện kỹ thuật không nhận ra được, nấc độ càng tốt thì kỹ năng điều chỉnh với thích ứng với môi trường thiên nhiên càng cao. Vào 9 cung cấp của hệ thống, các khối hệ thống xã hội – trong số ấy có khối hệ thống TTTV nằm trong mức độ 8 (Social Organizations) của Kenneth E.Boulding, khối hệ thống hữu sinh, khối hệ thống năng động tự tổ chức, luôn phát triển, gồm tính xác suất.

người sáng tác Stefferd Beer (1926-2002) tín đồ Anh nghiên cứu về khối hệ thống từ góc độ điều khiển học. Từ phương thức tiếp cận khối hệ thống điều khiển của tổ chức, ông chia hệ thống làm nhì nhóm: hệ thống tiên định và khối hệ thống xác suất. Vào đó, khối hệ thống tiên định là hệ thống mà hành động được khẳng định đơn trị: mỗi trạng thái hiện tại chỉ khẳng định một tinh thần tiếp theo; khối hệ thống xác suất là hệ nhưng mà hành vi rất có thể xác định cùng với một xác suất nào đó, mỗi trạng thái hiện tại quyết định xác suất xảy ra những trạng thái rất có thể tiếp theo.

bao hàm về phân loại khối hệ thống được trình diễn ở bảng 1 <1>.

*

Bảng 1: Sơ đồ gia dụng phân các loại hệ thống

1.2. Nội dung về lý thuyết hệ thống

1.2.1. Khái niệm về hệ thống

khối hệ thống được tư tưởng theo nhiều phương pháp khác nhau. Vào tài liệu chăm môn nhiều phần các người sáng tác thường đưa ra những định nghĩa riêng rẽ và rõ ràng về hệ thống theo đề bài quan tâm. Việc áp dụng định nghĩa ví dụ nào đang tuỳ trực thuộc vào lượng tin tức về đối tượng người dùng thực tế được nghiên cứu và phân tích như một hệ thống.

Trong bài báo này, tác giả đưa ra định nghĩa bao quát về hệ thống: khối hệ thống là tập hòa hợp các bộ phận tương tác với nhau theo một cấu trúc nhất định và khiến cho một chỉnh thể tương đối độc lập.


Phân tích hệ thống cần để ý đến mối tương tác từ đầu vào đến đầu ra. Tiến hành mối link vào/ ra trong thừa trình buổi giao lưu của hệ thống đều diễn tả qua hành vi của hệ thống. Như vậy, hành vi khối hệ thống là phương pháp mà khối hệ thống nhận được giá trị đầu ra với cái giá trị đầu vào cho trước. Mọi hệ thống tồn tại đều phải có mục tiêu, nghỉ ngơi dạng khái quát, mục tiêu của hệ thống trả lời câu hỏi, khối hệ thống sinh ra để làm gì ? Ví dụ hệ thống TTTV đh có mục tiêu đảm bảo an toàn thông tin – bốn liệu ship hàng cho quy trình đào tạo. Vậy định hướng hệ thống là phương pháp tiếp cận khoa học góp thêm phần tìm ra lời giải, phải làm cái gi và làm cố kỉnh nào để đạt được mục tiêu đó.

1.2.2. Đặc trưng của hệ thống

Đặc trưng là nằm trong tính căn bản, định hình vốn có bên phía trong sự vật. Trong khối hệ thống các thành phần liên kết và liên can với nhau theo quan hệ nam nữ nhân quả, nghĩa là mỗi sự đổi khác của một hay là một số phần tử đều kéo theo sự biến hóa của các bộ phận còn lại, ảnh hưởng này rất có thể là trực tiếp hay gián tiếp tuỳ theo sự quan trọng, mục đích và tác dụng của thành phần đó. Một hệ thống ngẫu nhiên có những tính chất cơ bạn dạng sau đây:

– Tính trồi: Khi bố trí các phần tử của hệ thống theo một cách thức nào kia sẽ làm cho tính trồi. Đó là kĩ năng nổi trội, mớ lạ và độc đáo của hệ thống mà khi các thành phần đứng riêng biệt rẽ thì không thể tạo ra được. Tính “trồi” là quánh tính đặc biệt nhất của hệ thống. Tính trồi chỉ có tại một cấp hệ thống mà không có ở các hệ thống cấp thấp hơn nó hoặc những thành tố tạo ra hệ thống.

– Tính độc nhất thể: biểu hiện qua hai khía cạnh là sự việc thống nhất của các yếu tố làm cho hệ thống; mối quan hệ mật thiết của khối hệ thống với hầu hết yếu tố trực thuộc về môi trường. Tính nhất thể mô tả như sau:

+ quan hệ nam nữ giữa khối hệ thống và môi trường: Một khối hệ thống luôn tồn tại trong môi trường, chịu đựng sự tác động của môi trường.

+ Tính nhất thể và quản lý: Tính duy nhất thể của hệ thống có được là nhờ quản lý. Ví như biết tổ chức, phối hợp, liên kết những bộ phận, các thành phần một cách tốt nhất có thể và tùy chỉnh cấu hình được côn trùng quan hệ phù hợp với môi trường thiên nhiên thì sẽ tạo nên sự phát triển cao.

– Tính cân bằng (năng động): khối hệ thống mang đặc điểm là một cơ thể sống bao hàm các chu kỳ sinh ra →phát triển → suy thoái. Như vậy, bài toán chuyển tâm trạng là rất quan trọng đối với một hệ thống.

– Tính phức tạp: hệ thống mang tính phức hợp là vày trong hệ thống luôn có những lợi ích, mục tiêu, phương thức hoạt cồn riêng của các phần tử, những phân hệ.

– chọn hướng đích: các hệ thống đều phải có xu phía tìm đến phương châm và một trạng thái cân đối nào đó.

1.2.3. Kết cấu của hệ thống

cấu trúc của khối hệ thống mang tính phân lớp cùng có quan hệ bao hàm: thành phần → Module → Phân hệ → khối hệ thống (hình 3) <2>.

các phân lớp của hệ thống mang ý niệm kha khá và tồn tại trong số phương diện phân tích khác nhau. Nghĩa là thành phần của một hệ thống này hoàn toàn có thể trở thành thành phần của một hệ thống khác.

*

Hình 1. Cấu tạo hệ thống

– phần tử của hệ thống: Là tế bào bé dại nhất của hệ thống, mang tính tự do tương đối, là nguyên tố thành phần, liên hợp, thực hiện chức năng nhất định với không thể phân chia thêm được nữa bên dưới góc độ hoạt động của hệ thống. Các phần tử tạo thành khối hệ thống gọi là bộ phận của hệ thống đó.

– Module: Là tập đúng theo các bộ phận liên kết giáp với với nhau để chế tác thành một làm việc xác định. Ví dụ: trong một khối hệ thống tìm tin, từng một thao tác làm việc là một module (thao tác indexing, làm việc tạo lập file,…).

– Phân hệ: Là tập vừa lòng của một trong những module nhằm hướng về thực hiện một công việc, một phương châm con được xác định trong hệ thống. Ví dụ, phân hệ xuất phiên bản phẩm thông tin, phân hệ vấp ngã sung, phân hệ thịnh hành thông tin bao gồm chọn lọc…

– Hệ thống: là một tập hợp những phần tử, sắp tới xếp, contact với nhau theo một quy lý lẽ nào đó và tiến hành một chức năng, nhiệm vụ nhất định. Tuỳ trực thuộc vào kết cấu của từng hệ thống mà lựa chọn những cách thức nghiên cứu và điều khiển hệ thống cho phù hợp.

1.2.4. Những thành phần cơ bản của hệ thống

Một hệ thống bất kỳ có rất nhiều thành phần cơ bản: phần tử, mục tiêu, đầu vào/ ra, hành vi, trạng thái…

Sơ thiết bị mô tả những thành phần của khối hệ thống được bao gồm trên hình 2:

*

– môi trường của hệ thống: Theo quan điểm của kim chỉ nan hệ thống, môi trường thiên nhiên là các yếu tố, điều kiện nằm ngoài khối hệ thống và có tác động đến kết quả buổi giao lưu của hệ thống đó. Bất cứ hệ thống nào cũng tồn tại trong môi trường, hệ thống thông tin bị chi phối bởi những yếu tố: người tiêu dùng tin (NDT), môi trường thông tin của tổ chức…


– Đầu vào/ ra của hệ thống: Đầu vào là ngẫu nhiên những gì nhưng mà môi trường có thể tác cồn vào hệ thống. Đầu ra là bất kỳ những gì cơ mà hệ thống rất có thể tác động quay lại môi trường.

– phương châm của hệ thống: Là trạng thái ý muốn đợi, cần phải có và có thể có của khối hệ thống sau một thời gian nhất định.

– cơ cấu tổ chức của hệ thống: Là bề ngoài cấu tạo bên trong của hệ thống, phản chiếu sự sắp xếp có trơ trẽn tự của những phân hệ, thành phần và phần tử cũng như các quan hệ giữa bọn chúng theo một dấu hiệu nhất định.

– hành vi của hệ thống: hành vi của khối hệ thống là tập hợp những đầu vào/ ra và mối quan hệ giữa đầu vào và áp sạc ra của hệ thống.

– tinh thần của hệ thống: Là khả năng phối kết hợp giữa các đầu vào/ ra của khối hệ thống xét ở 1 thời điểm tốt nhất định. Như vậy, những điểm sáng tạo bắt buộc một khả năng của quá trình đổi khác đầu vào thành áp ra output của hệ thống ở những thời khắc nhất định gọi là trạng thái của hệ thống.

1.2.5. Phương pháp tiếp cận khối hệ thống

gồm 3 phương thức chính để nghiên cứu và phân tích hệ thống:

a) phương pháp mô hình hoá: Là phương thức tái hiện nay những đặc trưng của đối tượng người dùng nghiên cứu bởi một quy mô khi việc nghiên cứu và phân tích chính đối tượng người tiêu dùng đó ko thể triển khai được. Quy mô là sự mô tả trừu tượng hoá các mối link giữa các bộ phận của khối hệ thống theo phương châm nghiên cứu đưa ra đối với hệ thống đó.

b) phương thức hộp đen: Đây là phương thức nghiên cứu giúp khi sẽ biết đầu ra, đầu vào của hệ thống, mà lại chưa cầm cố được tổ chức cơ cấu của nó. Cách thức hộp đen được vận dụng rất kết quả trong thực tiễn vì có tương đối nhiều hệ thống mà cấu trúc của chúng tương đối mờ hoặc hết sức phức tạp, do đó việc nghiên cứu và phân tích sâu vào cấu tạo là không thể thực hiện được hoặc là quá tốn kém.

Xem thêm: Chân Lý Cuộc Sống Hạt Giống Tâm Hồn : Cuộc Sống Vẫn Còn Ý Nghĩa

c) phương pháp tiếp cận hệ thống: Tiếp cận khối hệ thống là bước trước tiên trong câu hỏi xem xét nghiên cứu hệ thống và nhằm khám phá cấu trúc, sệt điểm cũng như các vấn đề ví dụ khác có liên quan. Nếu không tìm ra được cấu trúc của khối hệ thống thì quá trình tiếp theo trong vượt trình nghiên cứu và điều kiện khối hệ thống không thể triển khai được.

2. Ứng dụng vẻ ngoài tiếp cận khối hệ thống trong câu hỏi xây dựng hệ thống thông tin – thư viện giao hàng công tác giảng dạy tại những trường đh kỹ thuật Việt Nam

Xây dựng khối hệ thống TTTV bảo đảm an toàn tính kỹ thuật và hệ thống phải được phân thành các bước cụ thể với hầu hết quy định ngặt nghèo về nội dung quá trình cho từng quy trình.

Bước 1: khẳng định mục tiêu, chức năng, trọng trách của khối hệ thống thông tin – thư viện

– Mục tiêu: khối hệ thống TTTV được kiến tạo nhằm thỏa mãn nhu cầu nhu cầu gia tăng về tin tức khoa học cùng kỹ thuật, nhằm tin báo về các nghành nghề đào tạo thành của trường một cách đầy đủ, chủ yếu xác, kịp thời để đạt mục tiêu nâng cấp chất lượng đào tạo, thỏa mãn nhu cầu yêu cầu trao đổi thông tin giữa các trường.

– Chức năng: thu thập thông tin; cách xử lý thông tin: xử lý hiệ tượng và xử trí nội dung; bảo quản thông tin; cung cấp thông tin.

– trách nhiệm của hệ thống thông tin:

+ xây dừng và thực hiện chế độ về thu thập, xử lý, lưu trữ và đưa tin trong hệ thống TTTV những trường đh gồm: tài liệu, cơ sở dữ liệu (CSDL), ấn phẩm thông tin cho các thành viên trong hệ thống.

+ phân tích thường xuyên với có khối hệ thống nhu cầu thông tin của NDT trong trường đại học, ship hàng công tác đào tạo và đề ra những biện pháp thích hợp để thoả mãn nhu cầu thông tin đó.

+ Thu thập, xử trí thông tin những nguồn tin nhằm tạo điều kiện dễ dàng cho NDT khai thác và áp dụng thông tin.

+ Xây dựng khối hệ thống xuất bạn dạng ấn phẩm tin tức (mục lục, tóm tắt, tổng luận, tra cứu,…) trên cửa hàng xử lý thông tin các nguồn tin và hỗ trợ các ấn phẩm đó mang đến NDT trong hệ thống.

+ Cung cấp phiên bản sao tư liệu (tài liệu cội và tài liệu số), search tin hồi cố, phổ biến thông tin tất cả chọn lọc.

+ Đảm bảo câu hỏi tương tác, chia sẻ thông tin giữa thư viện những trường trong hệ thống, hệ thống TTTV hình thành các dòng tin bình ổn từ trên xuống, từ bên dưới lên và giữa các trường thành viên.

Bước 2: xác định nhu mong thông tin

phân tích nhu cầu thông tin của ba nhóm NDT: Cán cỗ quản lý, giảng viên, nghiên cứu viên, nghiên cứu và phân tích sinh, học viên cao học cùng sinh viên. Bọn họ phải hiểu được yêu cầu thông tin của NDT mới xác định được hồ hết thông tin đặc biệt để nạp vào khối hệ thống TTTV. Vì yêu cầu thông tin là các đại lý để thi công nguồn lực thông tin cho những trường đại học.

các hướng tiếp cận hệ thống:


máy nhất: Tiếp cận so với

– Phân tích chiếc tin và xây dừng nguồn lực thông tin.

+ nghiên cứu dòng tin vận tải trong hệ thống.

+ khẳng định những nguồn tin tức riêng biệt: tin tức được phân thành các loại cá biệt dành đến một đối tượng người sử dụng NDT… đề xuất có tiêu chuẩn quy định rõ biện pháp tra cứu từ những thư viện đh khác.

+ Xây dựng những CSDL siêng ngành, tủ đồ số, database luận văn, luận án,…) dùng chung cho những trường.

+ Nghiên cứu, lựa chọn, bổ sung cập nhật từng loại hình tài liệu phù hợp với chương trình đào tạo của những trường đại học.

– đối chiếu thành phần hệ thống thông tin: rất có thể phân chia khối hệ thống thành những phân hệ bé dại hơn để nghiên cứu và phân tích chi tiết. Khi nghiên cứu về thành phần khối hệ thống thông tin, có thể nhìn ở các góc độ, chu đáo khác nhau. Hệ thống thông tin với khối hệ thống TTTV sẽ được tạo bởi các phân hệ thông tin. Từng một phân hệ đang có công dụng riêng nhưng lại có cùng một kim chỉ nam chung của hệ thống là đáp ứng nhu cầu nhu mong tin của NDT vào trường đại học. Các phân hệ trong hệ thống TTTV bao gồm có các phân hệ: tìm tin hồi cố, phân phối tin tức có lựa chọn lọc, sao lưu giữ CSDL, xuất bản phẩm thông tin, cung cấp bạn dạng sao… những thống thông tin hoàn chỉnh.

sản phẩm hai: Tiếp cận toàn diện

sau khoản thời gian đã phân tích cơ cấu và nghiên cứu và phân tích từng phân hệ (hay phần tử), bước nghiên cứu tiếp theo là nghiên cứu các kĩ năng phối hợp, năng lực liên kết các thành phần thành hệ thống. Mong muốn vậy buộc phải phải xử lý các vấn đề:

– mô hình máy bộ thông tin vào từng cơ quan.

– mối quan hệ về phương diện thông tin, bài toán xây dựng và share nguồn lực thông tin giữa những trường đại học.

– lao lý nội bộ về nội dung, chế độ report và cung cấp tin giữa những thư viện.

– Nhân sự điều hành quản lý và quản trị hệ thống TTTV.

3. Đề xuất một số quy mô ứng dụng triết lý hệ thống trong hệ thống thông tin – thư viện các trường đh kỹ thuật Việt Nam

3.1. Mô hình tích thích hợp thông tin

Mục đích: tài liệu trong hệ thống được chuẩn chỉnh hoá, tàng trữ thống tuyệt nhất nguồn lực thông tin, có mặt một “tổng kho” tránh sự trùng lặp, lãng phí, mất tin, bảo đảm an toàn việc vấp ngã sung, phân chia sẻ, trao đổi tin tức giữa những thư viện đh và đưa thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời tới NDT trong số trường.

*

Hình3.Mô hình tích hợp thông tin trong hệ thống TTTV

các trường hoàn toàn chủ đụng trong việc thu thập, xử lý, cung ứng và khai thác thông tin trong phạm vi của mình, mặt khác tập hợp tin tức để desgin CSDL dùng chung.

3.2. Mô hình hoạt động của hệ thống tin tức – thư viện

phương châm của việc xây dựng hệ thống TTTV là thỏa mãn nhu cầu nhu ước của NDT vào trường đại học. Do vậy, từ bỏ sơ đồ chức năng của hệ thống có thể thiết kế mô hình hoạt động vui chơi của hệ thống tin tức này:

*

Hình 4. Tế bào hình hoạt động của hệ thống TTTV

3.3. Quy mô tổ chức phân tán của khối hệ thống thông tin – thư viện

*

Hình 5. Quy mô phân tán khối hệ thống TTTV

Đối tượng tham gia: tế bào hình khối hệ thống thông tin phân tán cục bộ các ngôi trường ĐHKT Việt Nam. Tại sao xây dựng tế bào hình khối hệ thống TTTV phân tán: trường đoản cú ngành đào tạo của các trường trên cho biết thêm tỷ lệ chăm ngành trùng nhau, tỷ lệ các siêng ngành tương quan có một số chuyên ngành cùng được huấn luyện và đào tạo ở một số trường tốt nhất định.

hệ thống TTTV là tập hợp những Trung chổ chính giữa TTTV trong số trường đh hợp tác, share thông tin, tài liệu mang lại nhau. Tin tức của hệ thống là các thông tin về nguồn lực có sẵn thông tin của các trường được tổ chức thống độc nhất vô nhị theo chiều ngang giữa các trường tạo thành các thành phầm và thương mại dịch vụ TTTV phong phú, nhằm đáp ứng nhu cầu nhu ước tin ngày càng nhiều chủng loại và đa dạng và phong phú của NDT trong các trường ĐHKT nghỉ ngơi Việt Nam.

Kết luận

dựa trên việc tiếp cận định hướng hệ thống để thiết lập cấu hình hệ thống TTTV, ship hàng công tác đào tạo và huấn luyện tại những trường ĐHKT vn nhằm thỏa mãn nhu cầu được nhu cầu tin của NDT tủ sách một giải pháp đầy đủ, kịp thời, bao gồm xác.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Đình Hoè, Vũ Văn Hiếu. Tiếp cận khối hệ thống trong môi trường thiên nhiên và phát triển. – H.: Đại học giang sơn Hà Nội, 2007.

2. Nguyễn Hữu Hùng. Bài giảng về kim chỉ nan hệ thống và vận dụng trong thông tin. – 2012.

3. Phạm Thị Bích Thuỷ. “System theory: an approach mã sản phẩm construction in Vietnam education management”// Journal os Science of Hnue. – 2011. – Vol 6. – No. 6.- p. 73-78.

4. A systems theory approach khổng lồ the study of the academic library using Banathy’s three models os systems relationships”. – Susan Colaric: INSYS.

5. Bertalanffy, L.V. General system theory: Foundations, development applications. – New York: Geroge Braziller, 1968.

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *